TẬP THƠ "KẺ SĨ" TIẾP THEO, SỐ 252

 VỀ Ý NGHĨA TỔNG QUÁT CỦA

CUỘC SỐNG NƠI ĐỜI NGƯỜI

 

(tiếp theo)

 

                       (IX)

 

Song nhìn lại 800 câu nào đã đủ

Bởi còn chưa nói hết được đời người

Trong trăm năm mỗi cá nhân cuộc sống

Nhưng còn thêm người khác ở chung quanh

 

Như cái cây được phân ra nhiều nhánh

Lại ngoài ra bao cành lá rườm rà

Tạo tha nhân với ta điều liên hệ

Từ chỗ gần cho đến mọi nơi xa

 

Tuy dầu vậy cá nhân là đơn vị

Đều cùng mang một sự sống như nhau

Tuy có điều trong ngoài đều khác biệt

Chẳng một ai lại toàn giống một ai

 

Nên cần phải viết thêm cho trọn vẹn

Để trước sau bao trọn 850 câu

Làm bức tranh chứa được đều tổng thể

Mỗi cá nhân cùng xã hội nói chung

 

Hai yếu tố vốn không hề tách biệt

Bởi vì luôn chúng hẳn phải đi đôi

Có cái này làm cái kia mới có

Đâu dễ sao lại khả dĩ tách rời

 

Nên con người trong môi trường mình sống

Cái đầu tiên trường vật lý khác sao

Chính trường ấy xây nền cho tất cả

Còn trường sau trường tâm lý lạ nào

 

Trường vật lý ngày nay vô cùng tận

Mà đầu tiên lượng tử để vào dần

Cái nhỏ nhất không còn là nguyên tử

Hay chỉ là hệ điện tử hạt nhân

 

Nhưng sâu nữa đụng đến ngay hạt Quarks

Rồi còn thêm cả hạt Higgs boson

Tuy như vậy vẫn còn chưa tới hết

Vì còn chờ khoa học khám phá dần

 

Còn mặt kia là môi trường tâm lý

Hay môi trường xã hội đã nói trên

Tức ý thức mọi cá nhân hợp lại

Hay môi trường ý thức thảy mọi phần

 

Nên con người khác chi là nhân tố

Cùng bập bềnh trôi nổi giữa hai trường

Trường vật lý còn trường kia ý thức

Cả hai trường nơi não bộ khác đâu

 

Người tồn tại đâu phải là thân xác

Mà luôn luôn là não bộ hàng đầu

Sở chỉ huy đây làm nên tất cả

Chủ thể trong đều chỉ đạo trước sau

 

Bởi thân xác mới chỉ là sự sống

Chưa phải là sự nhận thức hoàn toàn

Chỉ ý thức ẩn tàng nơi não bộ

Mới luôn hoài là chủ thể trước sau

 

Vì óc não mới chỉ thuần sinh học

Hệ thần kinh cấu trúc kiểu trung ương

Nó điều khiển toàn khắp nơi thân xác

Nhưng bên trên nó còn có tinh thần

 

Vậy tinh thần không khác nào ý thức

Hay cả hai cùng đều một mà thôi

Bản chất nó thảy hoàn toàn trừu tượng

Cũng được toàn đồng hóa với tư duy

 

Descartes nói Je Pense Donc Je Suis

Có khác nào chính ý nghĩa ở đây

Tôi Suy Nghĩ Tức Là Tôi Hiện Hữu

Dâu chỉ về thân xác kiểu thuần sao

 

Nhưng ý thức không trên trời rơi xuống

Mà thảy đều từ nguyên thủy nhập thân

Để kết quả cuối cùng thành nhập thế

Như cái cây được nuôi lớn mọi phần

 

Sống trước hết đều phải cần dinh dưỡng

Rồi tiếp theo cần giáo dục trước sau

Như cái cây trong môi trường xã hội

Lớn lên dần và kết trái đơm hoa

 

Nói tâm hồn hay linh hồn vẫn đúng

Vì nó luôn không thuần thảy xác thân

Hay thân xác cũng chỉ là giá đỡ

Không xác thân nó hiện hữu được nào

 

Khi thân chết linh hồn lìa khỏi xác

Như ngọn đèn trước gió bổng phụt đi

Hay ngọn lửa tắt ngay trên thân củi

Lửa tắt xong mà khúc củi vẫn còn

 

Lửa đi đâu có nào ai đâu biết

Nên bảo rằng qua thế giới bên kia

Hay quay lại bản thân cùng vũ trụ

Đều chỉ toàn giả thiết kiểu mơ hồ

 

Nhưng chung qui chết không toàn là hết

Mà đã đều truyền lại thế hệ sau

Cả tâm hồn và cả đều thân xác

Đến đôi khi tài sản có khác nào

 

Đời là thế đều chỉ luôn dòng chảy

Trên trần gian và xuất phát tự nguồn

Từ cái không đã đều thành cái có

Rồi cuối cùng cái có lại về không

 

Phật cho đó là hữu vô đan kết

Einstein thuyết Tương đối đề ra

Cho mọi sự khắp nơi đều liên hệ

Tạo thành nên tồn tại có khác nào

 

Nhưng ta thử trở về nơi điện tử

Hạt làm nên mọi sự ở thế gian

Nhưng điện tử luôn chỉ đều vật chất

Vậy lấy gì mà hóa được tinh thần

 

Đây yếu tố của thảy điều bí nhiệm

Hay huyền vi giữa vũ trụ bao la

Điều đã có thì không đều chối bỏ

Đó thành ra nhiệm vụ của triết gia

 

(còn tiếp)

 

ĐỈNH NGÀN

(14/02/24)

 

**

 

VỀ Ý NGHĨA TỔNG QUÁT CỦA

CUỘC SỐNG NƠI ĐỜI NGƯỜI

 

(tiếp theo)

 

                        (X)

 

Thành xã hội luôn cần đều triết học

Lại cần thêm triết học mới nhân văn

Hai chân đứng mới luôn hoài vững chắc

Đâu con cò có thể đứng một chân

 

Bởi cả hai cùng đuổi theo nguyên lý

Nhưng lại theo hai hướng lớp khác nhau

Bởi khoa học nguyên lý về vật chất

Triết học luôn nguyên lý của tinh thần

 

Nói ngược lại khoa học là triết học

Triết học luôn cũng khoa học lạ đâu

Nhưng đối tượng lại hoàn toàn khác hẳn

Dù tìm trong những nguyên lý cùng chung

 

Nên con người sống luôn cần hiểu biết

Bởi chiều sâu của tồn tại vô cùng

Nơi tâm hồn cũng như nơi vũ trụ

Hay cuộc đời một nhất thống vô biên

 

Nói cụ thể cá nhân qua đại học

Mới ít ra làm nhận thức trưởng thành

Bởi nếu không vẫn còn thường ấu trĩ

Khó đưa mình lên mọi nẽo chiều cao

 

Nên trí thức không hề phân giai cấp

Dầu chia ra đẳng cấp vẫn điều thường

Mà cao nhất khoa học cùng triết học

Xã hội cùng chính trị chỉ bình dân

 

Tuy chiều cao bên trong còn nghệ thuật

Cũng như là kỹ thuật thuộc nhân văn

Tuy kỹ thuật nói chung luôn cần thiết

Như kỹ năng nâng cấp thảy mọi điều

 

Xã hội tiến đều nhờ vào kỹ thuật

Không phải nhờ vào giai cấp đấu tranh

Mác đưa thuyết xưa nay toàn ấu trĩ

Thực chất đều toàn phá hoại con người

 

Nên nói chung đều nạn nhân của Mác

Kể từ khi người cộng sản đầu tiên

Rồi sau này người cuối cùng cũng vậy

Họ đều làm nhân loại thảy nạn nhân

 

Chỉ do bởi vì yếu toàn nhận thức

Nên chỉ theo cảm tính thị hiếu toàn

Dễ cuồng tín do chỉ đều thuyết Mác

Bởi tầm nhìn đều hạn hẹp cá nhân

 

Mác duy vật là tiền để nông cạn

Cũng từ đây mà quan điểm vô thần

Chống tôn giáo và cả đều triết học

Cho thượng tầng kiến trúc chỉ trẻ con

 

Thành Mác thảy hướng thuần về vật chất

Coi trở nên thành nguyên lý thượng tôn

Thuyết Mác kiểu chỉ hư vô chủ nghĩa

Biến con người và xã hội tầm ruồng

 

Quay trở về toàn bản năng tăm tối

Lại nghĩ lầm là lý tưởng toàn cao

Mác phá hoại cuộc đời là kiểu thế

Bởi dịch sai nguyên lý có khác nào

 

Vì vật chất không phải là tối hậu

Đâu tự mình mà nó được sinh ra

Mà trước nó cũng như bên sau nó

Phải có toàn điều gì đó nhiệm màu

 

Nên chân lý phải khách quan là vậy

Đâu phải điều do mình thảy phịa ra

Buộc khoa học triết học cùng tiến mãi

Mà nơi đây thuyết thanhisme thêm vào

 

Xưa Đông phương đã tạo nên hệ thống

Và Tây phương cũng vậy có khác sao

Nhưng cả hai cùng căn cơ thống nhất

Đều tư duy nhân loại có khác nào

 

Nước Việt Nam qua thời gian đằng đẵng

Kiểu tư duy lúa nước có đâu cao

Thành dễ lụy các trào lưu ngoại nhập

Chưa có chi để mình thảy tự hào

 

Trần Đức Thảo mới là anh cả quỷnh

Hay một anh mác xít loại tầm phào

Phải hi vọng trong tương lai dân tộc

Lớp hậu sinh nâng trí tuệ lên cao

 

Bởi nói chung phải cần đều văn hóa

Và điều gì phải nhất thiết đầu tàu

Là khoa học đi theo cùng triết học

Nghệ thuật cùng kỹ thuật ở mọi ngành

 

Đó đẳng cấp của thảy đều trí tuệ

Đâu phải toàn thị hiếu cảm tính suông

Mà học hỏi cùng chiều sâu nghiên cứu

Mới tiến lên mọi đẳng cấp tinh thần

 

Bởi trí tuệ như cây hoa luôn nở

Càng lên cao theo tiến độ thời gian

Mỗi cá nhân cũng như toàn xã hội

Hay rộng hơn cả lịch sử nói chung

 

Đó chân lý như cây hoa rộng khắp

Vẫn nở ra trong thế giới loài người

Qua bão táp gió mưa hay nắng gắt

Vẫn cuối cùng hoa cho trái tự nhiên

 

Einstein, Darwin là thế đó

Chẳng qua đều định mệnh mỗi con người

Không ai muốn mà tự mình có được

Mà thật ra đều thảy bởi trời sinh

 

Xưa Thích Ca, Giê su, cùng Khổng tử

Hay Lão Trang thật sự cũng khác nào

Socrate, Platon, Aristote  

Thời huy hoàng Hy Lạp có lạ đâu

 

Cây nhân loại mọc ra trong vũ trụ

Tính từ đầu cũng đã 13,8 tỷ năm

Tầm rộng lớn tỷ tỷ năm ánh sáng

Khác chi điều ngoạn mục thảy vô biên

 

ĐỈNH NGÀN

  (15/02/24)